Zalige Zalm

COLUMN: De ketting is zo sterk als de zwakste schakel. Dat voeding voor onze gezondheid belangrijk is, is inmiddels een bewezen feit. De vraag is dan waarom we gemiddeld steeds zieker worden als die voedselveiligheid zo’n top prioriteit is. Of is het die wel?

De laatste jaren is zalm een zeer gewild product. ‘Vette vis is gezond’ schreeuwt het visbureau. En daarbij schijnt het binnenkrijgen van o.a. dioxines en zware metalen niet op te wegen tegen de gezondheidsvoordelen….

Vis is gezond!

Advies voedingscentrum

Het voedingscentrum noemt echter voordelen maar bespreekt ook in alle eerlijkheid veel nadelen die uiteindelijk wel resulteren in het advies om vis te eten. Maar de vette vis wordt duur betaald, zo blijkt uit divers onderzoek. Een van de grootste misconcepties daarbij is dat kweekvis een beter alternatief is dan verse vis.

Geneesmiddelen gevonden in Zalm

You couldn’t be more wrong. Op de eerste plaats eet kweekvis 2 tot soms wel 5 keer zijn gewicht aan wilde vis. Een simpel rekensommetje laat dus zien dat je dan beter wilde vis kunt eten om overbevissing tegen te gaan. Maar daarnaast is het als haringen in een ton kweken van kweekvis voor de diertjes in kwestie dermate stressvol, dat kilo’s antibiotica nodig zijn om de dieren preventief gezond te houden.

En dan is er nog de locatie van de kweekvisboerderijen. Als je die situeert in uitstroomgebieden waar riolen en andere afvalstromen in afwateren dan heb je nog een groter probleem. Dan zitten er niet alleen antibiotica maar nog een oneindige trits aan andere onnatuurlijkheden in het water dat deze zalmpjes verwerken – en opnemen…

Wat is er nog meer mis met Zalm ?

Smakelijke eten is dan niet echt meer van toepassing. Het probleem wordt groter als labels zoals MSC e.d. op de verpakking staan en jij als consument er dan van uit denkt te gaan dat je ‘gezond’  bezig bent… Waarschijnlijk niet dus. En de voedselverkoper is niet echt van plan iedere batch visjes op alle mogelijke toxiteiten te controleren. Dat hoeft ‘gelukkig’ ook helemaal niet van de wet. Dat scheelt een hoop winst.

Overigens is het geclaimde voordeel van vette vis zoals zalm, dat het rijk is aan omega 3. Visolie dus. Niet nadenkend over hoeveel vissen uitgeknepen moeten worden voor een beetje olie: de olie is niet door de vis zelf gemaakt! Die komt uit algen. Als je de algen eet kun je de vis met rust laten. Bovendien heb je dan ook niet alle vervuilingen die de vis opneemt.

Gezonde Omega 3 uit algen

En wat dan aangaande het uitsterven van Zalm of de verhouding tussen gekweekte en wilde soorten?

Wilde zalm bestaat eigenlijk niet meer

Aan het einde van het liedje sta jij als hongerige consument dus alleen: koop ik een zalmfileetje of niet? Loop ik de kans om mij feestelijk te laten vergiftigen of niet…? Welke zekerheden heb ik ten aanzien van mijn voedsel? Weinig. Het is en blijft lastig. Blijf nadenken!

Eerder hield Studium Generale een hele serie over vis en visserij. Dat is in Delft – misschien onterecht – een weinig populair onderwerp. Immers, het is veel stoerder om een groot schip te ontwerpen dan na te denken over de wenselijkheid en de ethische implicaties daarvan.

Overigens is onze voormalig minster van financiën hier bij de blog als grapje afgebeeld. Google op ‘Zalm’ levert hem erg snel op. De link is uiteraard wel dat de besluitvorming in het hele stinkende visdossier gebaseerd is op…. in de eerste plaats centjes, op de tweede plaats centjes en op de derde plaats op centjes. En Zalm was inderdaad…. minister van centjes… Daniel Pauly, een van ‘s werelds meest gerespecteerde marinebiologen, waarschuwt al vele jaren dat de vislijnen naar nul wijzen. En zo is de cirkel rond. Laten we hopen dat we die op tijd kunnen doorbreken.

1116-web-bittman1-650

ceterum censeo

Overigens ben ik van mening dat het logisch en abstract denkvermogen van ingenieurs vaker zou moeten doorklinken in het publieke debat. Ongeacht welk debat. Ingenieurs zijn in hoge mate verantwoordelijk voor alle gebruikte en misbruikte techniek in de wereld. Zij zouden zich veel nadrukkelijker moeten bemoeien met hoe en waar en door wie hun technologieën gebruikt worden. Een stevig basis in moreel en ethisch besef is hiervoor noodzakelijk, naast een goede kennis van de historie en de actualiteit van alle menselijke geloofssystemen: zoals daar zijn o.a. wetenschap, techniek, economie, filosofie, religie en politiek. Voorwaar geen sinecure, maar voor een werkelijk vreedzame ontwikkeling van onze soort van het allergrootste belang. Met respect voor elkaars standpunten in een taboe- en waardevrij debat, waar men openstaat voor de inzichten van de ander. Om zo in gezamenlijkheid, in het besef dat de menselijk soort een werkelijk oneindige creatieve potentie heeft, alle ontstane problemen op te lossen .

dr.ir. Coen Vermeeren, 15 april 2016

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *